Kontrola ITD 2026 – jak się przygotować?

Na czym polega kontrola ITD?

Inspekcja Transportu Drogowego to państwowy organ administracji publicznej, która działa na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. ITD zostało powołane w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa  ruchu, ale i zapewnienia uczciwej konkurencji w transporcie drogowym poprzez eliminowanie firm działających niezgodnie z prawem. Sama kontrola ITD polega na egzekwowaniu przestrzegania przepisów transportowych – szczególnie w zakresie czasu pracy kierowców i stanu technicznego pojazdu. Inspektorzy ITD mają szerokie uprawnienia kontrolne i mogą m.in. wydawać polecenia zatrzymania pojazdu oraz sprawdzać dokumenty przewoźnika i kierowcy. Co ważne – kontrola nie zawsze musi odbywać się na drodze.

Kto podlega kontroli ITD?

Kontrola ITD może zostać przeprowadzona wobec każdego podmiotu wykonującego przewóz drogowy na krajowych, jak i międzynarodowych. Dotyczy to zarówno dużych firm transportowych, jak i mniejszych przedsiębiorców czy jednoosobowych działalności gospodarczych. Inspekcja Transportu Drogowego ma prawo kontrolować również kierowców i pojazdy w sytuacjach uzasadnionych podejrzeniem naruszenia przepisów, np. rażących wykroczeń w ruchu drogowym lub uszkodzeń technicznych pojazdu stanowiących zagrożenie bezpieczeństwa.

Gdzie może odbyć się kontrola ITD?

Kontrola ITD może zostać przeprowadzona przy każdym wykonywanym przewozie drogowym zarówno na trasie, jak i w siedzibie firmy. Inspektor ITD uprawiony jest do zatrzymania pojazdu na drodze publicznej, parkingu przy trasie, w zatokach kontrolnych lub przy punktach poboru opłat. Jeśli chodzi o siedzibę firmy, tu kontrola może odbywać się pod kątem prowadzenia dokumentacji firmowej oraz ewidencji czasu pracy kierowców. Warto wiedzieć, że inspekcja ma prawo do kontroli administracyjnej w firmie, bez potrzeby zatrzymywania pojazdu.

Jak wygląda wszczęcie kontroli ITD?

W przypadku kontroli w siedzibie firmy lub jej bazie, inspektorzy zwykle poprzedzają wizytę zawiadomieniem o zamiarze kontroli, które określa zakres oraz okres objęty kontrolą – o ile przepisy szczególne nie przewidują kontroli bez zapowiedzi. Inspektorzy ITD rozpoczynają kontrolę po potwierdzeniu swojej tożsamości i okazaniu upoważnień do przeprowadzenia czynności kontrolnych. Przedsiębiorca ma obowiązek udostępnić dokumenty i pomieszczenia niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia kontroli.

Jak przebiega kontrola ITD i co to jest protokół?

Podczas kontroli ITD sprawdza różne aspekty działalności transportowej – od samochodów i ich stanu technicznego, przez dokumentację przewozową i zezwolenia, aż po czas pracy kierowców oraz właściwe odczyty tachografów. Inspektorzy mogą także kontrolować kompletność i prawidłowość prowadzenia dokumentów przedsiębiorstwa. Jeśli kontrola wykaże naruszenia inspektorzy sporządzają protokół pokontrolny. Protokół stanowi formalny opis ustaleń kontroli, czyli wykazane nieprawidłowości, przepisy, które zostały naruszone, a także ewentualne propozycje nałożenia sankcji. Protokół podpisują zarówno kontrolujący, jak i kontrolowany. W przypadku odmowy podpisania, fakt ten powinien zostać odnotowany w treści dokumentu. Na podstawie protokołu inspektor może wydawać decyzje administracyjne o nałożeniu kar pieniężnych lub innych sankcji.

Kontrola ITD obejmuje:

🔍 Czas pracy kierowcy

Inspektorzy analizują dane z tachografów, kart kierowców oraz ewidencji czasu pracy, aby upewnić się, że normy dotyczące czasu jazdy, przerw i odpoczynku są przestrzegane.

🚛 Stan techniczny pojazdu

Sprawdzany jest m.in. układ hamulcowy, zawieszenie, oświetlenie, a także ważność badań technicznych i wyposażenie obowiązkowe.

📄 Dokumentację przewozową

Inspektorzy weryfikują licencje transportowe, świadectwa kwalifikacji kierowców, listy przewozowe, dokumenty rejestracyjne oraz dokumenty związane z wykonywaniem transportu.

Jak długo trwa kontrola ITD?

Czas trwania kontroli ITD zależy od zakresu sprawdzanych obszarów, wielkości firmy oraz kompletności dokumentacji. Kontrola drogowa zwykle trwa od kilku minut do kilku godzin, natomiast ta w siedzibie przedsiębiorstwa może zająć nawet kilka dni – zwłaszcza jeśli obejmuje dokładną analizę dokumentów, danych z tachografów i czasu pracy kierowców.

Dlaczego ITD przychodzi do firmy?

Jak wspominaliśmy wcześniej, Inspekcja Transportu Drogowego (ITD) jest organem państwowym powołanym na mocy ustawy o transporcie drogowym w celu nadzoru nad przestrzeganiem przepisów transportowych przez przewoźników drogowych i kierowców. Działania ITD mają na celu przede wszystkim ograniczenie negatywnych zjawisk na drogach, zapewnienie bezpieczeństwa ruchu oraz uczciwej konkurencji poprzez sprawdzanie, czy firmy przestrzegają obowiązków wynikających z prawa przewozowego, czasu pracy kierowców, stanu technicznego pojazdów oraz prawidłowości prowadzenia dokumentacji przewozowej i tachografów. ITD może kontrolować zarówno w ramach rutynowych działań, jak i na podstawie sygnałów o możliwych nieprawidłowościach.

Jak przygotować się do kontroli ITD w firmie?

Dobre przygotowanie do kontroli ITD minimalizuje ryzyko naruszeń i potencjalnych kar. W tym celu ważne są regularne szkolenia z zakresu aktualnych przepisów transportowych, obsługi tachografów, przestrzegania czasu pracy kierowców, jak również ustalenie jasnych procedur dotyczących prowadzenia dokumentacji. Warto przygotować pracowników na kontrole i poinformować ich, co wchodzi w zakres kontroli ITD oraz gdzie znajdują się niezbędne dokumenty i w jakiej formie (papierowej czy elektronicznej). 

Ważne❗ITD w zawiadomieniu wskazuje dokumenty, które mają być sprawdzane w trakcie inspekcji.

Poznaj aktualne przepisy i zmiany w transporcie:

Czytaj artykuł „Zmiany w transporcie 2026”

Dokumenty, które mogą zostać zweryfikowane przez ITD:

📑licencje transportowe i zezwolenia,

📑świadectwa kwalifikacji kierowców,

📑dokumenty rejestracyjne i potwierdzające badania techniczne pojazdu,

📑wydruki i zapisy z tachografów oraz ewidencje czasu pracy kierowcy,

📑listy przewozowe i dokumenty przewozowe,

📑polisy ubezpieczeniowe oraz dokumenty dotyczące legalności zatrudnienia,

📑 inne dokumenty związane z wykonywaną działalnością transportową.

Jakie kary grożą za naruszenia wykryte przez ITD?

Zestawienie konkretnych naruszeń wraz z wysokością kar (tzw. taryfikator kar) wynika bezpośrednio z aktów prawnych i jest stosowany przez Inspekcję Transportu Drogowego podczas wydawania decyzji administracyjnych po kontroli. ITD może zastosować różne sankcje administracyjne, ale kary pieniężne należą do najczęściej stosowanych. Mogą one sięgać tysięcy złotych, w zależności od rodzaju naruszenia przepisów transportowych lub ruchu drogowego. Ponadto inspekcja może nałożyć dodatkowe konsekwencje takie jak zawieszenie działalności przewozowej, ograniczenie licencji czy inne działania naprawcze mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości.

Zgodnie z aktualnymi przepisami:

➡️Podmioty wykonujące przewóz drogowy lub związane z przewozem mogą podlegać karze pieniężnej od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie.

➡️Zarządzający transportem, osoby wykonujące czynności związane z transportem mogą podlegać karze od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie.

❗Istnieją też limity sum kar pieniężnych, które ITD może nałożyć łącznie podczas jednej kontroli w firmie transportowej, w zależności od liczby zatrudnionych kierowców (np. 15 000 zł dla firm do 10 kierowców, 20 000 zł dla 10–50 kierowców itd.).

Poniżej prezentujemy taryfikator kar od ITD, na podstawie ustawy o transporcie drogowym (art. 92a oraz załączniki z wykazem naruszeń i wysokości kar).

Ważne❗ W wielu przypadkach ustawa określa widełki (np. 50–12 000 zł), a konkretna kwota zależy od rodzaju i wagi naruszenia wskazanej w załączniku.

Jak odwołać się od kary nałożonej przez ITD?

W przypadku, kiedy przedsiębiorca nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole lub z decyzją administracyjną ITD, ma prawo złożyć odwołanie. Procedura odwoławcza polega na złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub odwołania na wyższy stopień administracyjny w określonych terminach. Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie, zastrzeżenia wobec ustaleń inspektorów oraz dowody na poparcie stanowiska przedsiębiorcy. 

➡️W praktyce wiele odwołań opiera się na analizie formalnej poprawności protokołu, wykazaniu błędów w odczytach tachografów lub niezgodności proceduralnych, co może skutkować zmianą lub uchyleniem decyzji ITD. 

ITD a polscy przewoźnicy za granicą

Pomimo faktu, że Inspekcja Transportu Drogowego jest organem polskim i jej jurysdykcja zasadniczo dotyczy przestrzeni Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach współpracy międzynarodowej i unijnych wymogów ITD bierze udział w programach kontroli drogowej z innymi państwami UE oraz w wymianie informacji dotyczącej naruszeń. ITD reprezentuje Polskę w europejskich strukturach nadzoru nad transportem drogowym, co oznacza, że wyniki kontroli mogą mieć skutki również dla polskich przewoźników działających w Unii, zwłaszcza w zakresie czasu pracy kierowców czy przestrzegania wspólnych unijnych przepisów transportowych.

❗Warto mieć na uwadze, że ITD może także wspierać polskich przewoźników zagranicą. Wydział Współpracy Międzynarodowej, który stanowi część Gabinetu Głównego Inspektora, jest też odpowiedzialny za udzielanie polskim przewoźnikom i zagranicznym służbom kontrolnym pomocy i wyjaśnień w związku z naruszeniami popełnianymi przez kierowców poza granicami kraju.

Szukasz ładunków z pierwszej ręki? A może potrzebujesz zaufanego przewoźnika? Dołącz do Giełdy Transportowej TIMOCOM i wybieraj spośród nawet 1.000.000 ofert frachtów i powierzchni ładunkowych z 46 krajów Europy. Korzystaj z innowacyjnych narzędzi cyfrowych dla transportu drogowego – TIMOCOM AI, Planera Tras, Monitoringu Przesyłek LIVE, Messengera TIMOCOM i wielu innych.

Dołącz już teraz do Giełdy Transportowej TIMOCOM

Źródła: https://www.gov.pl/web/gitd, https://www.gov.pl/web/gitd/naruszenia-i-kary