Konwencja AETR a czas pracy kierowców – co mówią zasady?
Czym jest konwencja AETR i w jaki sposób reguluje zasady czasu pracy kierowców?
Konwencja AETR to jeden z najważniejszych aktów prawnych regulujących czas pracy kierowców w międzynarodowym transporcie drogowym. W precyzyjny sposób porządkuje czas pracy kierowców – określa, ile godzin może prowadzić pojazd, kiedy musi zrobić przerwę oraz jak powinien dokumentować swoją aktywność. W artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie dotyczące konwencji AETR, m.in. w jakich krajach obowiązuje oraz jakie konkretnie obowiązki nakłada na przedsiębiorców.
Co to jest konwencja AETR?
Jak czytamy w United Nations Treaty Series (UNTS), konwencja AETR (European Agreement Concerning the Work of Crews of Vehicles Engaged in International Road Transport) to europejskie porozumienie dotyczące pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy. Konwencja została sporządzona w 1970 roku w Genewie pod auspicjami ONZ, a jej głównym założeniem było ujednolicenie zasad dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców w transporcie międzynarodowym.
➡️Co to oznacza w praktyce?
Konwencja AETR to zbiór przepisów określa czas pracy kierowców, przerwy oraz pory odpoczynku kierowców, realizujących przewozy międzynarodowe między państwami, czyli stronami umowy. Posiada więc szczególne znaczenie w relacjach transportowych pomiędzy Unią Europejską a państwami spoza UE, które przystąpiły do porozumienia.
W wielu przypadkach jej regulacje są zbliżone do przepisów unijnych (np. rozporządzenia 561/2006), jednak ich stosowanie zależy od przebiegu trasy i państw, przez które odbywa się transport. Oznacza to konieczność każdorazowej analizy, jakie przepisy mają zastosowanie przy danym przewozie międzynarodowym.
Podstawowy cel konwencji AETR
Najważniejszym celem, jaki realizuje konwencja AETR, jest zwiększenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Regulacja zasad dotyczących maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu oraz minimalnych okresów odpoczynku zapobiega wypadkom, spowodowanym zmęczeniem kierowcy.
W nawiązaniu do tego, drugim istotnym celem jest poprawa warunków pracy kierowców. Jasno określony czas pracy kierowcy pozwala ograniczyć presję na wydłużanie jazdy ponad dopuszczalne normy. Więcej na temat regulacji w tym zakresie można przeczytać w artykule dotyczącym czasu pracy kierowcy w Pakiecie Mobilności.
Konwencja AETR ma także znaczenie dla uczciwej konkurencji w branży transportowej. Ujednolicenie zasad w państwach-stronach porozumienia sprawia, że przewoźnicy działają w podobnych warunkach prawnych. Firmy przestrzegające przepisów nie są wypierane przez podmioty, które próbują zwiększać efektywność kosztem bezpieczeństwa i łamania norm czasu jazdy.
W jakich krajach obowiązują przepisy AETR?
Konwencja AETR obowiązuje nie tylko w państwach członkowskich Unii Europejskiej, ale i w wielu krajach spoza UE, które przystąpiły do porozumienia. Stronami umowy są wszystkie kraje UE, w tym także m.in. Norwegia, Szwajcaria, Ukraina, Mołdawia, Turcja, państwa Bałkanów Zachodnich oraz wybrane kraje Azji.
➡️Co to oznacza w praktyce?
Jeśli polski przewoźnik realizuje transport do kraju objętego AETR lub przejeżdża przez jego terytorium, musi stosować przepisy tej umowy. Dotyczy to zwłaszcza przewozów w relacjach UE – kraje Europy Wschodniej czy Azji.
Planowanie takich tras wymaga dobrej organizacji pracy i dostępu do sprawdzonych zleceń. W tym kontekście pomocna będzie Giełda Transportowa TIMOCOM, która umożliwia szybkie znalezienie ładunków w relacjach międzynarodowych, jak również zaplanowanie i obliczenie trasy.
Co reguluje konwencja AETR?
Jak wspomnieliśmy, najważniejszy obszar, który obejmuje konwencja AETR czas pracy kierowców, to normy dotyczące prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków. Przepisy określają maksymalny dzienny czas jazdy, który co do zasady wynosi 9 godzin, z możliwością wydłużenia w określonych przypadkach. Ustalają także limity tygodniowe i dwutygodniowe prowadzenia pojazdu. Konwencja AETR reguluje zasady dotyczące obowiązkowych przerw – kierowca po określonym czasie jazdy (najczęściej po 4,5 godziny) musi zrobić przerwę. Celem tego jest zapewnienie regeneracji i zmniejszenie ryzyka wypadku.
Oprócz tego konwencja AETR reguluje odpoczynki dobowe i tygodniowe. Precyzyjnie wskazuje minimalne okresy odpoczynku oraz warunki ich ewentualnego skrócenia i późniejszej rekompensaty.
Bardzo ważnym obszarem jest również dokumentowanie aktywności kierowcy. Konwencja AETR reguluje zasady korzystania z tachografów oraz obowiązki w zakresie przechowywania i udostępniania danych podczas kontroli drogowej. Coraz większe znaczenie ma także monitorowanie kierowców i pojazdów w czasie rzeczywistym, które pozwala lepiej planować trasy i unikać naruszeń.
Ważne ❗Naruszenia przepisów AETR mogą skutkować dotkliwymi karami finansowymi, a w skrajnych przypadkach także utratą dobrej reputacji przewoźnika.
Kto podlega przepisom konwencji AETR?
Konwencja AETR dotyczy kierowców wykonujących międzynarodowy transport drogowy rzeczy i osób pojazdami spełniającymi określone kryteria techniczne. Przepisy mają zastosowanie przede wszystkim do:
🔹 pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony w przypadku przewozu rzeczy,
🔹 pojazdów przeznaczonych do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w przypadku transportu pasażerskiego.
Ważne ❗ W niektórych sytuacjach może mieć również wpływ na przewozy wykonywane częściowo na terytorium kraju, jeśli stanowią element międzynarodowej trasy.
Znajomość zasad, jakie wprowadza konwencja AETR, to dziś nie tylko obowiązek prawny, lecz także element profesjonalnego zarządzania flotą. W czasach rosnących kosztów, presji terminów i intensywnej konkurencji właściwe planowanie czasu pracy kierowców staje się jednym z fundamentów bezpiecznego i rentownego transportu międzynarodowego.
Patrycja Hamielec
Autorka specjalizująca się w tworzeniu artykułów o transporcie, spedycji i logistyce, w tym poradników, zestawień i checklist.
